Home / Bài văn mẫu hay lớp 10 / Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Đề bài: Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Bài làm

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm – Nhà thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm là một người đỗ đạt có học thức trong thời kỳ phong kiến, từng làm quan trong triều đình phong kiến. Nhưng do chốn quan trường có nhiều thị phi nên ông đã cáo quan về quê ở ẩn sống cuộc sống của một người nông dân suốt ngày quanh quẩn với những công việc đồng áng, vui thú với ruộng vườn của mình bỏ xa thế sự bon chen

Bài thơ "Nhàn" được tác giả sáng tác trong tập thơ nổi tiếng "Bạch Vân quốc ngữ thi" bài thơ là một trong những bài thơ tiêu biểu được tác giả viết bằng thể thơ thất ngôn bát cú đường luật thường thấy trong thơ cổ. Xuyên suốt bài thơ thể hiện một cuộc sống thanh tịnh, an nhàn của tác giả. Đúng như tựa đề của bài thơ là "Nhàn" đã nói lên tất cả nội dung của bài thơ.

Thông qua bài thơ "Nhàn" ta thấy được một bức tranh thiên nhiên vô cùng tươi đẹp ở những làng quê Bắc Bộ của nước ta xưa kia. Một bức tranh thiên nhiên muôn màu rực rỡ làm cho người đọc thêm yêu quê hương mình.

Một mai một cuốc, một cần câu
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Trong hai câu thơ đầu thể hiện một người nông dân chỉ có một mình trong mọi việc của mình, nhưng dù điệp từ "một" được lặp đi lặp lại nhiều trong hai câu thơ, nhưng không hề gợi lên sự đơn độc trong bài thơ, mà toát lên một sự thanh thản, an nhiên của một con người sống yên vui an phận với cuộc sống của mình.

Xem thêm:  Phân tích hình ảnh người đàn bà làng chài trong Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu

Hình ảnh tác giả hiện lên là một người nông dân an nhà, đang vui vẻ hưởng những niềm vui tao nhã nơi thôn quê, khi ông được câu cá, làm vườn vô cùng thảnh thơi. Một cuộc sống không có gì phải bận tâm, muộn phiền không có những điều vướng bận trong lòng khiến tác giả phải lo âu suy nghĩ. Đó thật sự là một cuộc sống đáng mơ ước của tất cả mọi người.

phan tich bai tho nhan - Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Nguyễn Bỉnh Khiêm biết ngoài kia nơi có những con người đông đúc, nơi quan trường có nhiều đấu đá, bon chen nhưng tác giả cảm thấy vô cùng vui vẻ với hiện tại của mình rời xa những gì làm cho ông cảm thấy mệt mỏi khi phải sống trái với đạo đức của chính mình. Tác giả tiếp tục khắc họa chân dung của mình rõ nét sinh động hơn với những câu thơ tiếp theo được hiện lên trong bài thơ:

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ
Người khôn người đến chốn lao xao

Trong hai câu thơ này tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm sử dụng những từ trái ngược "khôn" và "dại" để thể hiện cho cuộc sống của mình. Tác giả tự nhận mình "dại" khi từ bỏ một cuộc sống có kẻ hầu người hạ có tiền có vinh hoa phú quý để theo đuổi cuộc sống của một người nông dân bình dị.

Và tác giả cũng khen ngợi những người ngoài kia khôn ngoan khi tìm tới chốn lao xao đông vui nhộn nhịp. Nhưng dù "khôn" hay "dại" thì mỗi người đều có những ước mơ, phong cách sống của riêng mình. Có thể nói đây cũng chính là một tuyên ngôn sống của tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện một chân lý sống thanh cao mà không phải ai cũng giác ngộ được.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Viếng Lăng Bác của Viễn Phương

Trong hai câu thơ tác giả thể hiện những lời khen ngợi của mình một cách tinh thế hàm chứa ý tứ sâu xa, khen chính là "chê" và "chê" chính là "khen". Nói một cách khác tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm tự nhận mình là "dại" nhưng thật ra ông lại đang tự khen mình, trong thâm tâm ông dù đang khen ngợi những người ngoài kia là "khôn" nhưng thực chất chính là đang chê bai người đời sống giả dối bon chen, ham vinh hoa phú quý mà làm mất đi tính ngay thẳng của mình.

 Thu ăn măng trúc đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

Trong câu thơ này thể hiện một niềm vui của người nông dân dù không được ăn những món ăn sơn hào hải vị, nhưng mùa nào thức đó lão nông Nguyễn Bỉnh Khiêm có những món ăn mùa nào thức ấy đều là những đặc sản của người nhà quê. Mùa đông thì có giá ngon để ăn, mùa thu được thưởng thức măng đó là những thức ăn mùa nào thứ đó vô cùng thơm ngon. 

Tác giả được sống cuộc sống thư thái an nhàn mùa xuân được tắm mình trong hồ, còn mùa hạ được tắm trong ao sen thơm ngát còn gì thích thú hơn. Trong mỗi câu thơ thể hiện sự hòa minh của tác giả với thiên nhiên vô cùng gắn bó thân thiết như một người bạn tri kỷ.

Xem thêm:  Cảm nhận bài thơ Tỏ Lòng của Phạm Ngũ Lão

Rượu đến cội cây ta sẽ uống
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

Trong hai câu cuối thể hiện một triết lý vô cùng sâu sắc mà tác giả rút ra sau những thời gian rời xa chốn quan trường về ở ẩn. Đó là những thứ vinh hoa phú quý, tiền bạc, địa vị chỉ là thứ ngoài thân. Những thứ đó không bao giờ tồn tại mãi mãi chúng đến rồi đi như một giấc mơ vậy, khi chúng ta tỉnh giấc lại thì chẳng còn gì. Chính vì vậy, mỗi con người cần phải giữ cho mình thanh thản, giữ cho tâm của mình sống trong sạch chỉ có những điều đó tồn tại mãi mãi. Một con người luôn hướng mình tới những điều thanh cao trong sạch thì với ông phú quý vinh hoa chỉ là một thứ đến rồi đi, không bao giờ tồn tại mãi mãi. 

Bài thơ "Nhàn" của Nguyễn Bỉnh Khiêm được tác giả sáng tác với những ý tứ ngôn ngữ thơ sâu sắc thể hiện có tâm hồn, cái nhìn nhân sinh quan của tác giả với thời cuộc với cuộc sống xung quanh ông lúc đó. Phong cách sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm khiến cho người đọc phải ngưỡng mộ ông bởi tác giả có lối sống thanh cao, giản dị hướng tới thiên nhiên không phải ai cũng có được.

Hạ Trang

Check Also

top 10 anh hot girl hoc sinh cap 2 viet 6 310x165 - Viết một đoạn văn về những thuận lợi của việc tự điều hành kinh doanh

Viết một đoạn văn về những thuận lợi của việc tự điều hành kinh doanh

Viết một đoạn văn về những thuận lợi của việc tự điều hành kinh doanh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *