Home / Bài văn mẫu hay lớp 9 / Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ của Thanh Hải

Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ của Thanh Hải

Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ của Thanh Hải

Bài làm

Không ai có thể phủ nhận được rằng mùa xuân là đề tài truyền thống trong thơ ca dân tộc. Nhà thơ Thanh Hải đã góp cho thơ ca dân tộc một bài thơ xuân đẹp và mang được nghĩa tình. Và một trong số những bài thơ đặc sắc của Thanh Hải phải kể đến là bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”.

Dễ dàng có thể nhận ra được ngay ở sáu câu thơ đầu như tiếng hát reo vui đón chào một mùa xuân đẹp đã về trên đất nước. Ở trên dòng sông xanh của quê hương mọc lên có một một bông hoa tím biếc. Thanh Hải cũng đã dùng động từ “mọc” nằm ở ngay vị trí đầu câu thơ gợi tả sự ngạc nhiên và có một niềm vui hân hoan chào đón mùa xuân của đất trời đang về.

Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc.

Mùa xuân có màu xanh của dòng sông và điểm nhấn là bông hoa lục bình tím biếc. Khung cảnh vô cùng nhẹ nhàng và tạo lên được một bức tranh xuân chấm phá mà lại còn đằm thắm nữa. Không chỉ có màu sắc mà mùa xuân có cả âm thanh của tiếng chim chiền chiện.

Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời.

Tác giả cũng chỉ sử dụng hai tiếng "hót chi" thôi mà người đọc cũng nhận thấy được một giọng điệu thân thương của người dân Huế ở đó. Thanh Hải cũng đã diễn tả được một cảm xúc vô cùng mới lạ, một tiếng chim hót ngân vang khi mùa xuân về. Khi ngắm nhìn dòng sông thì tác giả nhận thấy được một cảm giác lạ:

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng

Hành động "Đưa tay… hứng" được đánh giá chính là một cử chỉ bình dị trân trọng, thể hiện sự xúc động sâu xa nhất. Hình ảnh "Giọt long lanh" cũng chính là sự liên tưởng đầy chất thơ. Đồng thời cũng chính là giọt sương mai, hay đó cũng lại còn là những giọt âm thanh tiếng chim chiền chiện đang hót vang trời. Tất cả điều này cho thấy được một sự chuyển đổi cảm giác rõ ràng. Chuyển đổi cảm giác từ thính giác – thị giác như đã tạo nên hình khối thẩm mĩ của âm thanh. Và chỉ bằng những nét chấm phá thì mùa xuân đã hiện ra mang được vẻ đẹp và sức sống mặn mà của đất nước vào xuân của đất trời.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa (Nguyễn Thành Long), từ đó nêu ý nghĩa tư tưởng của tác phẩm này

phan tich bai tho mua xuan nho nho - Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ của Thanh Hải

Phân tích bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ của Thanh Hải

Độc giả đọc ở bốn câu thơ tiếp theo nói về mùa xuân sản xuất và chiến đấu của nhân dân ta. Sử dụng cấu trúc thơ song hành để chỉ rõ hai nhiệm vụ chiến lược đó chính là:

Mùa xuân người cầm súng,

Lộc giắt đầy quanh lưng.

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ.

Từ "lộc" được sử dụng ở đây cũng chính là chồi non, cành biếc mơn mởn. Thế rồi khi mùa xuân về cây cối đâm chồi nảy lộc xanh mơn mởn. Chỉ nhìn thấy cảnh này ta có thể hình dung ra được đất nước thật đẹp và đầy sức sống. Hình ảnh người lính như đã khoác lên mình một chiếc áo đã được ngụy trang xanh biếc. Người lính cũng đã dùng hết sức lực, trí lực để bảo vệ quê hương. Còn người nông dân lại đem mồ hôi cũng như sức lao động luôn luôn cần cù làm nên màu xanh cho ruộng đồng tươi tốt. Hình ảnh lộc trải dài nương mạ giúp cho quê hương như thêm giàu đẹp và  bát ngát quê hương. Ta nhận thấy được ý thơ vô cùng sâu sắc mà Thanh Hải gửi đến cho bạn đọc đó chính là máu và mồ hôi của nhân dân đã góp phần tô điểm mùa xuân và đồng thời để giữ lấy mùa xuân mãi mãi.

Khi mà cả dân tộc bước vào mùa xuân với khí thế vô cùng khẩn trương và náo nhiệt được thể hiện qua câu thơ:

Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao.

Thanh Hải sử dụng từ cũng thật chính xác, từ “hối hả" nghĩa là vội vã, gấp gáp có một chút gì đó khẩn trương. Còn từ “Xôn xao" lại có nghĩa  có nhiều âm thanh xen lẫn vào nhau, tất cả dường như cũng đã làm cho náo động. Chính ở trong câu thơ, "xôn xao" cùng với điệp ngữ mà Thanh Hải chọn lựa đó là “tất cả như… " đã làm cho câu thơ vang lên nhịp điệu vui tươi, vô cùng mạnh mẽ khác thường thôi thúc đất nước phát triển.

Xem thêm:  Phân tích phong cách nhà nho chân chính trong Bài ca ngất ngưởng của Nguyễn công Trứ

Tiếp theo đó ta nhận thấy được đoạn thơ tiếp theo để nói lên những suy tư của nhà thơ về đất nước và nhân dân Việt Nam ta:

Đất nước bốn nghìn năm

Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước.

Có thể nói được rằng chính chặng đường lịch sử của đất nước với bốn nghìn năm trường tồn, có những lúc suy vong, lúc hưng thịnh và đều phải trải qua với bao thử thách. Trong khoảng thời gian đằng đẵng  ấy thì nhân dân ta từ thế hệ này qua thế hệ khác đã mang cả máu xương ra để bảo vệ và xây dựng tổ quốc thêm giàu đẹp. So sánh hình ảnh đất nước như vì sao được xem là một hình ảnh đẹp, ý nghĩa. Bởi hình ảnh sao chính là nguồn sáng và đã tạo lên vẻ đẹp của bầu trời. Hơn nữa sao lại còn vĩnh hằng trong không gian và thời gian. Thông qua đây ta nhận thấy được tác giả cũng đã bộc bạch được một sự tự hào đối với đất nước Việt Nam anh hùng, giàu đẹp. Và đất nước cứ đi lên phía trước như có một động lực lớn phía sau.

Tác giả cũng đã có những lời nguyện cầu mong được hóa thân:

Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hòa ca

Một nốt trầm xao xuyến.

Mong muốn được trở thành một con chim hót để mong muốn gọi xuân về, đem đến niềm vui cho con người. Hay mong muốn trở thành một cành hoa để có thể tô điểm cuộc sống, làm đẹp thiên nhiên sông núi đất trời. Hình ảnh một nốt trầm trong bản hòa ca để làm xao xuyến lòng người đồng thời cổ vũ nhân dân nữa. Với 3 hình ảnh ẩn dụ này cũng đã tượng trưng cho cái đẹp, niềm vui cũng như tài trí của đất nước cũng như con người Việt Nam.

Xem thêm:  Em hãy tóm tắt văn bản Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em được trích in trong Ngữ văn 9, tập một.

Với tác giả Thanh Hải, hóa thân là để hiến dâng, để phục vụ cho một mục đích cao cả thông qua đoạn thơ:

Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Dù là khi tóc bạc.

Thêm với đó cũng chính là một lời thơ tâm tình thiết tha. Mỗi con người hãy trờ thành một mùa xuân nho nhỏ mà thôi. Mong ước đó để làm nên mùa xuân bất diệt của đất nước ta. Ai ai cũng sẽ cố gắng góp một mùa xuân nho nhỏ và cống hiến cho mùa xuân chung của đất nước. Đâu cần phải làm gì quá cao siêu mà hãy cứ lặng lẽ, cống hiến, chân thành dâng cho đời những lẽ sống đẹp.

Tác giả Thanh Hải sử dụng biện pháp nghệ thuật điệp ngữ rất tài và khéo nữa khiến cho người đọc xúc động biết bao trước một giọng điệu thơ trữ tình, vô cùng ấm áp tình đời như vậy.

Có ai đó đã nhận khổ thơ cuối là tiếng hát yêu thương:

Mùa xuân ta xin hát Câu Nam ai, Nam bình

Nước non ngàn dặm mình

Nước non ngàn dặm tình

Nhịp phách tiền đất Huế.

Câu Nam ai và Nam bình chính là hai điệu dân ca Huế rất nổi tiếng mấy trăm năm nay. Còn đâu phách tiền lại là một nhạc cụ dân tộc để điểm nhịp cho lời ca, tiếng đàn tranh, đàn tam thập lục. Người đọc cũng sẽ nhận thấy được câu thơ "Mùa xuân ta xin hát” cũng đã diễn tả niềm khao khát bồi hồi của nhà thơ đối với quê hương yêu dấu buổi xuân về.

Với bài  “Mùa xuân nho nhỏ” Thanh Hải đã góp cho thơ ca dân tộc một bài thơ xuân đẹp, đồng thời cũng lại đậm đà tình nghĩa. Với Thanh Hải thì đã gắn kết được tình yêu quê hương đất nước với hành động xây dựng đất nước. Ông thể hiện một điều rằng mỗi cuộc đời hãy cứ là một mùa xuân đẹp và góp thêm, tô thắm cho mùa xuân chung của đất nước thêm tươi đẹp hơn.

Minh Tân

Check Also

Phân tích bài thơ Viếng Lăng Bác của Viễn Phương

Phân tích bài thơ Viếng Lăng Bác của Viễn Phương Bài làm Thi phẩm “Viếng …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *