Home / Bài văn mẫu hay lớp 11 / Nhân cách nhà nho chân chính trong bài thơ Bài ca ngắn đi trên cát của Cao Bá Quát 

Nhân cách nhà nho chân chính trong bài thơ Bài ca ngắn đi trên cát của Cao Bá Quát 

Đề bài: Nhân cách nhà nho chân chính trong bài thơ Bài ca ngắn đi trên cát của Cao Bá Quát 

Bài làm

Nhân cách nhà nho chân chính trong bài thơ "Bài ca ngắn đi trên cát" – Trong lịch sử nền thi ca Việt Nam có rất nhiều nhà thơ có khí phách anh hùng và có phong cách nghệ thuật vô cùng độc đáo để lại ấn tượng mạnh mẽ trong lòng người đọc. Trong đó nhà thơ Cao Bá Quát là một điển hình ông là người chọc trời khuấy nước, một anh hùng của mọi thời đại. Trong đó, ông đã sáng tác nhiều bài thơ nói lên nỗi lòng của mình khi sinh ra nhầm thời đại. Điển hình nhất là bài thơ "Bài ca đi trên bãi cát"

Bài thơ thể hiện vẻ đẹp trong tâm hồn và nhân cách nhà nho chân chính luôn hướng tới sự tự do, giải phóng số phận con người, thể hiện quan điểm của nhà thơ với công danh, sự nghiệp trong thời đại phong kiến. Thể hiện sự khinh bạc với thói đời toàn những kẻ tham ô xu nịnh. Trong đó "Bài ca đi trên bãi cát" tác giả Cao Bá Quát đã phải thốt lên những lời thơ vô cùng chua xót:

“Bãi cát dài bãi cát dài ơi 
Đi một bước như lùi một bước 
Mặt trời đã lặn chưa dừng được 
Lữ khách trên đường nước mắt rơi” 

Sinh ra nhầm thời đại quá lận đận trong đường công danh sự nghiệp lại nổi tiếng ngay thẳng nên có lẽ khi thời thế chính sự có quá nhiều nhiễu nhương, biến động nên ông không còn mặn mà với công danh sự nghiệp nữa. Bởi con đường sự nghiệp mà ông đi có quá nhiều trắc trở khó khăn tựa như đi trên một bãi cát càng đi càng vô vọng không nhìn thấy đường đi của mình.

Sinh thời nhà thơ Cao Bá Quát nổi tiếng là một người tài hoa, văn võ song toàn. Ông cũng là người có khí chất khẳng khái hơ người, trình độ học vấn cao siêu, uyên thâm. Nhưng sống trong một chế độ mà khoa cử và những người tài không được coi trọng, một xã hội chỉ dành cho những kẻ xu nịnh, những người có chỗ dựa hoặc có địa vị hoàng tộc mới được nắm quyền triều chính, thì một người như Cao Bá Quát không thể tìm ra chỗ đứng cho mình trong xã hội lúc bấy giờ.

Xem thêm:  Viết đoạn văn so sánh dựa trên đề tài câu tục ngữ “Một kho vàng không bằng một nang chữ”

bai ca di tren cat - Nhân cách nhà nho chân chính trong bài thơ Bài ca ngắn đi trên cát của Cao Bá Quát 

Nhân cách nhà nho chân chính trong bài thơ Bài ca ngắn đi trên cát của Cao Bá Quát 

Tác giả đã sử dụng hình tượng bãi cát đầy ẩn dụ nhằm tạo nên hình ảnh một con người lần mò tìm đường đi trên một bãi cát mịt mù khói bụi, mỗi bước chân đi vô cùng mệt nhọc tự như đi trên một sa mạc mênh mông không rõ ràng, không thấy lối thoát nào. Hình ảnh con đường đó dài bất tận khiến cho người lữ khách mệt mỏi tuôn rơi những giọt nước mắt bất lực của mình.

Giọt nước mắt thương cho số phận của mình khóc than bởi sự vất vả, tiếc thương cho những người bao năm khổ luyện đèn sách mong mỏi một lần được ghi danh khoa cử đậu bảng vàng, để bõ công những ngày khổ luyện. Nhưng tất cả đều vô vọng khi chế độ mới xã hội không coi trong việc khoa cử, không coi trọng những nhân tài.Xưa nay, phường danh lợi,

Xưa nay, phường danh lợi,
Tất tả trên đường đời.
Đầu gió hơi men thơm quán rượu,
Người say vô số, tỉnh bao người?

Trong cùng thời có nhà thơ Nguyễn Công Trứ là người cùng suy nghĩ với Cao Bá Quát khi ông không coi trọng công danh sự nghiệp. Nhưng Nguyễn Công Trứ đã từng đứng lên đỉnh vinh quang, cùng có học vấn uyên thâm như nhau nhưng Cao Bá Quát không một lần đạt được danh vọng của mình, còn Nguyễn Công Trứ tuy có ra làm quan nhưng lại không chịu được cảnh nhiễu nhương thói xu nịnh của chốn quan trường nên lui về ở ẩn.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật Tràng trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân

Con đường danh lợi nhiều khi gian nan gập ghềnh nhiều trắc trở nên tác giả đã tự mình tìm con đường giải thoát cho mình. Chỉ cần khi con người thay đổi đường đi suy nghĩ của mình thì mọi thứ sẽ thay đổi trở nên tốt đẹp hơn rất nhiều.

Không nhất thiết phải ra làm quan mới là con đường duy nhất đưa tới sự thành công. Mỗi chúng ta hãy tìm cho mình một cuộc sống phù hợp với tính cách, đạo đức của mình.  Đừng bất chấp mọi thủ đoạn đánh mất nhân phẩm để đạt được công danh sự nghiệp, để cho vòng xoáy danh lợi nhấn chìm mình vào vũng bùn lầy đen tối. Chỉ khi nào con người coi công danh như phù du, tiền bạc chỉ là vật ngoài thân thì mới có thể thoát được nhưng tham lam, sân si đó. 

Đó cũng chính là điều làm cho cuộc sống con người cũng như xã hội loài người của chúng ta thoát khỏi sự suy đồi về đạo đức, bon chen thủ đoạn. Trong suy nghĩ của mình Cao Bá Quát thật sự đã trở thành một nhà nho chân chính với những suy nghĩ ngay thẳng hướng thiện của mình. Những suy nghĩ của ông không phải ai cũng có được. Nó thể hiện phong cách của tác giả trong thế sự nhiễu nhương.

Bãi cát dài, bãi cát dài ơi!
Tính sao đây? Đường bằng mờ mịt,
Đường ghê sợ còn nhiều đâu ít.
Hãy nghe ta hát khúc "đường cùng",
Phía Bắc núi Bắc, núi muôn trùng,
Phía Nam núi Nam, sóng dào dạt.

Trong những câu thơ này thể hiện sự thở dài mệt mỏi, chán chường của tác giả Cao Bá Quát khi ông gặp những bế tắc, những trở ngại trong cuộc sống. Những khó khăn chồng chất những khó khăn, không biết phải gỡ rối như thế nào, đi đâu về đâu?

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Vội Vàng của Xuân Diệu

Trong thâm tâm ông dường như đang có sự đấu tranh vô cùng quyết liệt khi ông càng muốn mình tiến lên thì bản thân lại càng đứng yên tại chỗ. Bản thân Cao Bá Quát không muốn đi tiếp con đường khó khăn này nữa nhưng trái tim của ông lại cứ muốn cố gắng bởi tấm lòng của ông hướng về những người dân, thương dân sâu sắc, khi nợ nước thù nhà, chưa trả thì ông không thể yên lòng. Bởi nếu không tiến lên thì sẽ không còn con đường nào khác, chỉ khi chúng ta có ý chí vượt qua những khó khăn thì mới mong làm mọi sự chuyển biến theo ý mình.

Anh đứng làm chi trên bãi cát?

Câu hỏi tu từ thể hiện sự vô vọng trong tâm trạng của tác giả nhưng lại trả lời cho những đấu tranh mâu thuẫn trong nội tâm, trong nỗi lòng của tác giả Cao Bá Quát, dù con đường ông đi là vô vọng nhưng ông vẫn tiếp tục đi trên con đường của mình. Những gì ông hình thành sẽ tạo tiền đề cho những con người có suy nghĩ tiến bộ mai sau từ bỏ những cái cũ kỹ lạc hậu để tìm ra cái mới tốt đẹp hơn.

Đó cũng chính là nguyên nhân mà khiến cho Chu Thần đứng ra lãnh đạo ba quân đứng lên khởi nghĩa chống lại triều đình nhà Nguyễn nhiều thối nát, nhiễu nhương. Việc làm của ông tuy không thành công nhưng cũng thành nhân, để lại tiếng thơm muôn đời cho con cháu mai sau.

Bài thơ "Bài ca đi trên bãi cát" của Cao Bá Quát là một bài thơ hay thể hiện cho phong cách thơ của tác giả. Đồng thời thể hiện nỗi lòng nhiều tâm sự của nhà thơ, ẩn chứa những suy nghĩ thầm kín sâu xa trong nội tâm tác giả. Đó chính là lòng thương dân yêu nước muốn giải phóng những người dân nghèo khổ thoát khỏi chế độ phong kiến.


 

Check Also

thivietvan img - Phân tích bài thơ Tràng Giang của Huy Cận

Phân tích bài thơ Tràng Giang của Huy Cận

Phân tích bài thơ Tràng Giang của Huy Cận Bài làm Có những nỗi sầu …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *