Cảm nhận bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Đề bài: Cảm nhận bài thơ "Nhàn" của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Bài làm

Cảm nhận bài thơ "Nhàn" – Bài thơ "Nhàn" của Nguyễn Bỉnh Khiêm là người có vốn học thức vô cùng rộng lớn. Ông từ đi đỗ đạt và ra làm quan trong triều đình phong kiến nhưng do chốn quan trường có nhiều bất công, nhiều tranh quyền đoạt chức, thói xu nịnh lên ngôi nên Nguyễn Bỉnh Khiêm đã cáo lão về quê ở ẩn.

Bài thơ "Nhàn" được rút trong tập thơ nổi tiếng "Bạch Vân quốc ngữ thi". Xuyên suốt bài thơ chính là đề tựa "Nhàn" thể hiện cuộc sống thanh thản, vui thú điền viên của một ông lão nông dân, vui vẻ, thanh thản với công việc đồng quê của mình.

Bài thơ thể hiện hiện thanh tịnh, bình thản trong tâm hồn của tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm trong cuộc sống của một dân thường. Tựa đề của bài thơ là "Nhàn" đã là điểm trung tâm, điểm nhấn cho tác phẩm. Bài thơ  được tác giả viết theo thể thơ đường luật thường thấy , mang tới cho người đọc một kết cục lô gic dễ hiểu về cuộc sống của ông sau khi cáo lão về quê.

Mở đầu bài thơ là hai câu thơ thể hiện một cuộc sống điền viên sum vầy với công việc của một người nông dân chân lấm tay bùn nhưng vô cùng thư thái, thoải mái về tinh thần.

Một mai một cuốc, một cần câu
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Với phép lặp điệp từ "Một cuộc, một cần câu" thể hiện một bức tranh lao động nơi thôn quê vô cùng giản dị, mộc mạc, dù nghèo một chút, vất vả về chân tay hơn, nhưng lại thanh nhàn về đầu óc, không phải làm những việc trái lương tâm của mình. Dù trong hai câu thơ này tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm nhắc nhiều tới điệp từ "một" những câu thơ không hề gợi lên sự đơn độc, cô đơn chút nào, mà thể hiện sự an nhàn của một ông lão nông dân sau khi đã xong việc đồng áng và thoải mái với những thú vui câu cá, thưởng hoa ở quê nhà.

Cảm nhận bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Trong bức tranh thiên nhiên này hiện Nguyễn Bỉnh Khiêm được phác họa lên là một ông lão nông dân an nhàn, thư thái thảnh thơi với những thú vui của một người nông dân là cuốc vườn, câu cá. Đây thật sự là một cuộc sống đáng ngưỡng mộ bởi trong thời kỳ phong kiến không phải ai cũng đủ dũng khí từ bỏ chốn quan trường để về với đồng ruộng. Từ bỏ những hư vinh, để hưởng một cuộc sống hòa mình với thiên nhiên cây cỏ.

Hai từ "Thơ thẩn" được viết lên làm cho bài thơ trở ên êm ả khoan thai hơn, tạo cảm giác nhẹ nhàng cho người đọc. Mặc kệ cuộc sống ngoài kia người người đang bon chen lên chức lên quyền thì ở nơi đây Nguyễn Bỉnh Khiêm vẫn vui vẻ với cuộc sống của mình rời xa những thế tục thị phi nơi quan trường. Nơi có nhiều mối nguy hiểm rình rập mà người đời thường nói "Gần vua như gần với hổ"

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ
Người khôn người đến chốn lao xao

Loading...

Trong hai câu thơ này thể hiện tuyên ngôn, phong cách sống, cái nhìn nhân sinh quan của tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông tự nhận mình là người dại dột, khi từ bỏ vinh hoa phú quý, từ bỏ làm quan để về quê làm một ông lão nông dân. Nếu theo cái nhìn của những kẻ phàm phu tục tử, những kẻ luôn thích quyền vị chức tước, tiền bạc thì Nguyễn Bỉnh Khiêm thật sự rất "dại" nhưng nếu thật sự sống ngay thẳng, sống chân chính không vì vinh hoa phú quý mà chỉ muốn đem tài hèn sức mọn của mình cống hiến cho quê hương đất nước, tư tưởng của những người anh hùng thì Nguyễn Bỉnh Khiêm là một người có tâm hồn và nhân cách lớn đáng được người đời ngưỡng mộ.

Nghệ thuật đối lập giữa "Khôn" và "dại" thể hiện sự hai quan điểm sống khác nhau nhưng dại dại, khôn khôn đôi khi khôn là dại, và dại lại hóa khôn. Đó chính là do quan điểm nhìn của mỗi người. Cho nên, trong hai câu thơ này tác giả tuy đang tự chê mình, khen đời, nhưng trong thâm tâm ông ông đang cười cuộc đời tham vinh hoa phú quý mà phải bon chen đấu đá chốn quan trường, còn ông ông không màng những thứ đó, chỉ tận hưởng thú vui tao nhã điền viên mà thôi.

Hai câu thơ thể hiện một cốt cách thanh cao của một tâm hồn lớn trong con người của tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Thu ăn măng trúc đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

Trong hai câu thơ này nói lên cuộc sống sinh hoạt thường này của một ông lão nông dân. Tuy cuộc sống chẳng có gì giàu có, không được ăn những món ăn sơn hà hải vị trong cung, không có kẻ hầu người hạ, người nịnh nọt. Nhưng ông được ăn những món ăn đặc sản của quê hương mùa nào thức đó, Đông lạnh ăn giá, thu ăn măng, mùa hạ thì tắm ao sen, còn gì vui thích hơn. Một cuộc sống an nhàn thư thái không phải căng thẳng mệt đầu óc. Trong những câu thơ này ta thấy được sự hài lòng của Nguyễn Bỉnh Khiêm trong cuộc sống thôn quê. Con người tác giả và thiên nhiên như hòa hợp với nhau như một đôi bạn thân tri kỷ.

Rượu đến cội cây ta sẽ uống
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

Hai câu thơ cuối cùng là triết lý sống được tác giả rút ra sau những năm tháng ở ẩn. Đời người đôi khi trôi qua tựa một giấc mơ, lúc tỉnh dậy thấy việc được mất ở đời chỉ là hư vô. Khi con người sống luôn muốn mình phải đỗ đạt thành ông nọ bà kia, thành quan lớn có tiền bạc có địa vị danh vọng nhưng khi nhìn lại thì chỉ thấy đó là vật ngoài thân khi chúng ta chết đi không mang theo được. Vậy tại sao con người lại vất vả vì nó như vậy.

Những vinh hoa phú quý chỉ mang lại cho ta hạnh phúc nhất thời không là mãi mãi, giá trị của bản thân chúng ta mới là vĩnh cửu. Một người khi sống làm được nhiều việc có ích cho đời, sống một cuộc sống lương thiện tự tìm niềm vui cho mình không hại ai, không làm gì trái với lương tâm đó là điều quan trọng nhất. Hai câu thơ này mang đến cho bài thơ  "Nhàn" một bài thơ vô cùng sâu sắc hoàn hảo về tứ thơ kết cấu.

Bài thơ  "Nhàn" của Nguyễn Bỉnh Khiêm cho ta thấy một tâm hồn lớn, một thái độ sống vô cùng tích cực lạc quan yêu đời, khiến người sau vô cùng ngưỡng mộ tác giả. Nguyễn Bỉnh Khiêm là một người yêu nước trong thanh danh hơn là địa vị xã hội tiền tài, ông là một tấm gương sáng để người đời noi theo.

Hạ Trang 
 

Đánh giá bài viết

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Loading...